السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

464

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

چنانچه كسى بر دوش ديگرى سوار شود وفرد سوم كارى كند كه بر اثر آن از مركوب حركتي سر بزند كه موجب افتادن راكب ومردن أو شود ، پنج ديدگاه در مسئله وجود دارد : 1 ) . نصف دية بر فرد سوم ( تحريك كننده ) ونصف ديگر بر عهدهء قامصه است . 2 . يك سوم دية بر عهدهء فرد سوم ويك سوم بر عهدهء قامصه ويك سوم ديگر ساقط است . 3 . در صورتي كه اقدام فرد سوم موجب حركت غير اختياري وغير ارادى از سوى قامصه شده باشد ، دية كامل بر عهدهء تحريك كننده است ؛ اما اگر قامصه به اختيار وارادهء خود دست به چنين حركتي زده باشد ومجبور ومضطر به آن نبوده ، بر عهدهء قامصه خواهد بود . 4 4 . اگر راكب از روى عبث وبازى بر دوش قامصه سوار شده باشد ، يك سوم دية ساقط ودو سوم ديگر بر عهدهء فرد سوم وقامصه خواهد بود ؛ ليكن اگر از روى عبث سوار نشده باشد ، مانند آنكه قامصه را براي اين كار أجير كرده باشد ، نصف دية بر عهدهء فرد سوم ونصف ديگر بر عهدهء قامصه مىباشد . 5 5 ) . اگر راكب بالغ واز روى اختيار بر قامصه سوار شده باشد ، دو سوم دية بر عهدهء فرد سوم ويك سوم آن ساقط خواهد بود ؛ اما اگر نابالغ باشد يا از روى اكراه سوار بر قامصه شده باشد ، دية پنجاه پنجاه بر عهدهء فرد سوم وقامصه است . 6 قانصه - - ) سنگدان قانع - - ) قناعت قانون قانون : قاعده‌اى حقوقى . قانون در اصطلاح عبارت است از قاعده‌اى حقوقى كه به تصويب مرجع قانون گذار مىرسد . 1 تفاوت آن با حكم شرعي اين است كه حكم شرعي توسط خداى تعالى وضع مىشود وپيامبران

--> ( 1 ) . لسان العرب ، واژهء « قمص » ( 2 ) . وسائل الشيعة 29 / 240 ( 3 ) . وسائل الشيعة 29 / 240 ( 4 ) . جواهر الكلام 43 / 74 - 76 ( 5 ) . الكافي في الفقه / 395 ( 6 ) . كشف الرموز 2 / 640 - 641 ؛ التنقيح الرائع 4 / 474 .